Motyle żywią się przede wszystkim nektarem z kwiatów – ale to tylko wierzchołek góry lodowej. Dieta tych owadów jest zaskakująco bogata, a niektóre gatunki sięgają po pokarm, którego byś się nie spodziewał: fermentujące owoce, soki wyciekające z uszkodzonych pni, a nawet miód kradnięty pszczołom prosto z ula. Ten artykuł pokazuje, co naprawdę jedzą motyle – od gąsienicy po dorosłe imago, od wiosny przez zimową hibernację.
Aparat gębowy motyla – ewolucja precyzyjna do jednego zadania
Dorosłe motyle nie gryzą ani nie żują. Ssący aparat gębowy – długa, elastyczna ssawka – to jedyne narzędzie do pobierania pokarmu. W spoczynku jest zwinięta i schowana pod głową jak sprężyna, rozkładana dopiero nad kielichem kwiatu. Ewolucja doprowadziła ten narząd do niezwykłej precyzji: niektóre gatunki mają ssawki dopasowane długością do konkretnych roślin. Najlepszy przykład to storczyk madagaskarski z rurką głębokości 30 cm i przepowiednia Darwina, że musi istnieć motyl z ssawką tej samej długości. Miał rację.
Nektar to podstawa – ale co jeszcze spijają motyle?
Słodki nektar kwiatowy stanowi główne źródło pożywienia większości gatunków. Motyle trafiają na kwiaty dzięki zmysłowi wzroku – widzą światło UV – i węchowi zlokalizowanemu w czułkach. Ale część gatunków sięga dalej. Rusałka admirał jesienią chętnie żywi się fermentującymi owocami: śliwkami, gruszkami i jabłkami leżącymi na ziemi. Rusałka pawik spija soki wyciekające z uszkodzonych pni drzew. Niektóre motyle pobierają sole mineralne z błotnych kałuż – zjawisko zwane puddlingiem – bo sam nektar nie dostarcza wszystkich niezbędnych cukrów i elektrolitów potrzebnych do rozrodu.
Prawdziwą gwiazdą tej listy jest jednak zmierzchnica trupia główka. Ten nocny motyl potrafi włamać się do ula i kraść miód bezpośrednio od pszczół – wydziela substancje maskujące jej zapach i wychodzi z uczty obronną ręką.
Gąsienica kontra imago – dwa zupełnie różne sposoby odżywiania
Gąsienica to maszyna do jedzenia. Żuje liście, łodygi i pędy roślin niemal bez przerwy, budując zapasy energii na czas przemiany i całe dorosłe życie. Imago – dorosłe osobniki – nie mają już aparatu do gryzienia i żyją wyłącznie na płynach. Ta radykalna zmiana diety między stadium larwalnym a dorosłym to jeden z najbardziej fascynujących przykładów ewolucji w świecie owadów. Konkretne gatunki jako gąsienice mają własne rośliny żywicielskie: rusałka pawik żeruje na pokrzywie, a latolistek cytrynek na szakłaku.
Jak motyle żywią się jesienią i zimą?
Motyle są zmiennocieplne – temperatura bezpośrednio wpływa na aktywność i zapotrzebowanie na pokarm. Jesienią część gatunków intensywnie uzupełnia zapasy energii przed hibernacją, część migruje. Latolistek cytrynek to rekordzista wśród motyli żyjących w Polsce – wbrew pozorom nie żyją zaledwie kilka dni, cytrynek może przeżyć do 11 miesięcy, zimując ukryty w gęstej roślinności. Rusałka pawik hibernuje w ciemnych, chłodnych miejscach – piwnicach, strychach, szczelinach drzew. Jeśli chcesz dokarmiać motyle przez zimę, postaw karmnik z watą nasączoną wodą z miodem lub roztworem cukru – to naturalne źródło pożywienia zbliżone do tego, czego szukają wiosną i latem.
Podsumowanie
Dieta motyli to temat, który fascynuje nawet osobę, która nigdy się tym nie interesowała. Dorosłe osobniki piją, nie jedzą – ssawka zastępuje im wszystko. Gąsienice żują bez przerwy. Fruczak gołąbek zawisa w powietrzu jak koliber, spijając nektar z kwiatów niedostępnych dla większości owadów. Rusałka admirał jesienią preferuje fermentujące śliwy. A zmierzchnica trupia główka kradnie miód wprost z ula. Świat motyli jest znacznie bardziej złożony niż kolorowe skrzydła nad łąką.
Jeśli chcesz zobaczyć żywienie motyli z bliska – jak ssawka dotyka kwiatu, jak egzotyczne gatunki przemieszczają się między roślinami – Motylarnia Mielno daje tę możliwość na wyciągnięcie ręki. Sprawdź kiedy się otwiera i przekonaj się, jak wygląda to w rzeczywistości. Więcej o tym, jakie egzotyczne gatunki motyli można tu spotkać, przeczytasz na naszym blogu.
Blog
1. Atrakcje dla dzieci w Mielnie – jakie miejsca warto odwiedzić?
2. Motylarnia Mielno na randkę – ten blog pokaże Ci, jak zaplanować idealny dzień we dwoje nad morzem
3. Ile kosztuje bilet do Motylarnia Mielno? Cennik i bilety online
